Crypto belasting betalen moest je altijd al, maar eerlijk zeggen: veel beleggers gokten erop dat de Belastingdienst toch niet bijhield wat ze precies hadden. Dat wordt nu anders. Vanaf 1 januari 2026 zijn crypto-exchanges verplicht om jouw gegevens en transacties automatisch door te sturen naar de Nederlandse fiscus. De Belastingdienst weet straks gewoon wat je op Coinbase, Binance of Bitvavo hebt staan.
Wat is DAC8 en waar komt het vandaan?
DAC8 staat voor de achtste versie van de Europese richtlijn voor administratieve samenwerking. De EU heeft deze richtlijn in 2023 vastgesteld, specifiek om de fiscale transparantie rondom cryptoactiva te verbeteren. Nederland heeft die richtlijn inmiddels omgezet in nationale wetgeving, en per 1 januari 2026 geldt de nieuwe meldplicht.
Het idee achter DAC8 is simpel: belasting op crypto bestond al, maar de Belastingdienst had weinig zicht op wie wat bezit. Banken moeten al jaren gegevens rapporteren via het CRS-systeem. Cryptoplatforms vielen daar buiten. DAC8 sluit die maas in de wet.
De rijksoverheid bevestigde al vorig jaar dat cryptotransacties "meer in beeld" zouden komen bij de Belastingdienst. Dat is nu realiteit.
Wat geven crypto-exchanges precies door?
Als je een account hebt bij een crypto-exchange die actief is in de EU, dan is die exchange verplicht om het volgende bij te houden en door te sturen aan de fiscus:
- Je naam, adres en burgerservicenummer
- Het land waar je fiscaal inwoner bent
- Alle transacties in het afgelopen kalenderjaar
- Het soort cryptomunt dat is verhandeld
- De bruto bedragen van aankopen, verkopen en wisselingen
- De marktwaarde in euro op het moment van de transactie
De eerste rapportage gaat over het hele jaar 2026, en exchanges moeten die gegevens voor 31 januari 2027 aanleveren. Daarna geldt dit elk jaar opnieuw. Exchanges die niet meewerken riskeren forse boetes, tot 1,03 miljoen euro per overtreding. De prikkels om te rapporteren zijn dus groot.
Wat verandert er voor jou als cryptobelegger?
In theorie verandert er niets. Je was al verplicht om je cryptovermogen op te geven in Box 3 van je aangifte inkomstenbelasting. Dat blijft zo.
In de praktijk verandert er echter alles. Tot nu toe was het voor de Belastingdienst vrijwel onmogelijk om te controleren of je dat ook daadwerkelijk deed. Banken geven rekeningsaldi automatisch door, maar crypto stond daarbuiten. Wie zijn Ethereum of Bitcoin niet opgaf, liep nauwelijks risico betrapt te worden.
Dat risico is nu reëel. Als jij in 2026 een account hebt bij Bitvavo, Coinbase of een andere exchange met een EU-licentie, dan liggen jouw gegevens in januari 2027 op het bureau van de fiscus. Als jouw aangifte dan niet klopt, volgt een naheffing met rente, en mogelijk een boete.
Beleggers die al netjes aangifte deden hoeven niets anders te doen. Wie dat niet deed, staat voor een keuze: corrigeren of het risico nemen.
Hoe werkt de belasting op crypto in Box 3?
Crypto valt in Nederland onder Box 3, net als spaargeld en aandelen. De waarde van je cryptoportfolio op 1 januari telt mee als vermogen. Pas boven de vrijstellingsgrens van 59.357 euro betaal je belasting, maar dat bedrag geldt voor al je vermogen bij elkaar opgeteld, inclusief spaargeld.
De Belastingdienst legt uit hoe dit precies werkt: de belasting gaat over een fictief rendement van 6 procent, belast tegen 36 procent. Heb je 100.000 euro aan crypto op 1 januari, dan rekent de fiscus een fictief rendement van 6.000 euro. Daarover betaal je 2.160 euro belasting, ongeacht of je daadwerkelijk winst of verlies hebt gemaakt dat jaar.
Wil je meer weten over hoe beleggen in Nederland in zijn algemeenheid werkt? Lees ook ons introductie-artikel voor startende beleggers voor een bredere context.
Exchanges buiten de EU: val je dan buiten schot?
DAC8 geldt voor exchanges die in de EU actief zijn en daar een vergunning hebben. Grote platforms als Bitvavo, Coinbase EU en Kraken vallen eronder. Maar sommige kleine of exotische exchanges opereren buiten de EU, zonder EU-licentie.
Dat betekent niet dat je dan vrijuit gaat. Nederland heeft ook het mondiale CARF-framework ondertekend, een internationaal akkoord om cryptogegevens tussen landen uit te wisselen. Dat systeem wordt de komende jaren operationeel. Bovendien geldt: ook vermogen op een buitenlandse exchange moet je opgeven in Box 3. Dat was al zo en verandert niet.
Ethereum staat de laatste weken volop in de aandacht als het gaat over de vraag hoe verschillende munten zich houden in onzekere tijden. Lees hier waarom mei historisch een sterke maand is voor Ethereum als je wil begrijpen hoe altcoins zich gedragen door het jaar heen.
Dit is wat je nu het beste kunt doen
Heb je crypto en heb je dat nog nooit opgegeven? Dan is dit het moment om je administratie te ordenen. Bij de Belastingdienst kun je in sommige gevallen een vrijwillige verbetering indienen voor voorgaande jaren. Dat voorkomt de zwaarste boetes.
Heb je alles netjes bijgehouden? Goed bezig. Zorg dan wel dat je de waarde van je portfolio op 1 januari 2026 hebt vastgelegd, want dat heb je nodig voor je aangifte. De meeste exchanges tonen historische portfolio-overzichten in je accountomgeving.
DAC8 is geen panieknieuws voor bonafide beleggers. Het is de formalisering van iets wat al gold: crypto is vermogen, en vermogen wordt belast. Het enige verschil is dat de handhaving nu eindelijk bijbeent.