Half september werd het eindelijk duidelijk: de geplande verzwaring van box 3 gaat niet door. Wie spaargeld of beleggingen heeft, hield de afgelopen maanden de adem in, want het kabinet wilde het fictief rendement flink verhogen. Die knoop is nu doorgehakt, en het resultaat is beter dan veel mensen hadden verwacht.
Wat er dreigde te veranderen
In de eerste plannen voor het Belastingplan 2026 stond een fors hogere belasting op je vermogen. Het fictief rendement voor "overige bezittingen", denk aan aandelen, obligaties en een tweede huis, zou stijgen van 5,88 procent naar 7,78 procent. Tegelijkertijd zou het heffingsvrije vermogen omlaag gaan naar 51.396 euro. Voor iemand met een aardige beleggingsportefeuille kon dat honderden euro's extra belasting per jaar schelen.
De Tweede Kamer stak daar een stokje voor. Met een aangenomen amendement haalde de Kamer beide maatregelen uit het Belastingplan. Het argument: mensen die toch al minder overhouden door hoge boodschappen en energiekosten, hoefden niet ook nog eens meer belasting te betalen over hun spaargeld.
Deze bedragen gelden nu voor 2026
Met de verhoging van tafel gelden voor 2026 de volgende cijfers:
- Het belastingtarief in box 3 blijft 36 procent, zoals ook in 2024 en 2025.
- Het heffingsvrije vermogen stijgt naar 59.357 euro per persoon, of 118.714 euro voor fiscale partners samen.
- Het fictieve rendement voor beleggingen en overige bezittingen komt uit op 6,00 procent in plaats van de geplande 7,78 procent.
- Voor banktegoeden geldt een veel lager forfait, voorlopig rond de 1,4 procent, omdat spaarrente nu eenmaal lager ligt dan beleggingsrendement.
- Voor schulden staat het forfait voorlopig op ongeveer 2,6 procent.
De percentages voor spaargeld en schulden zijn nog voorlopig. Die worden pas definitief vastgesteld na afloop van het jaar, omdat ze zijn gebaseerd op de gemiddelde rente die banken dat jaar daadwerkelijk uitkeerden. Voor beleggingen ligt het percentage al wel vast op 6,00 procent.
Waarom je voorlopige aanslag misschien niet klopt
Heb je in 2025 al een voorlopige aanslag voor 2026 gekregen? Dan is die mogelijk nog gebaseerd op de oude, hogere cijfers: een fictief rendement van 7,78 procent en een heffingsvrij vermogen van 51.396 euro. De Belastingdienst past dit later automatisch aan, maar je kunt ook zelf een nieuwe voorlopige aanslag aanvragen zodat je niet onnodig maandelijks te veel betaalt. Dat scheelt vooral iets als je maandelijks een fors bedrag afdraagt en dat geld liever op je eigen rekening laat staan tot de definitieve aanslag.
Twijfel je of jouw aanslag klopt? De officiële uitleg van de Belastingdienst over box 3 geeft per situatie aan welk forfait van toepassing is.
De tegenbewijsregeling blijft je vangnet
Heb je vooral spaargeld en weinig aandelen, dan kan het fictieve rendement nog steeds hoger uitvallen dan wat je werkelijk aan rente ontving. Daarvoor bestaat de tegenbewijsregeling. Kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het berekende forfait, dan reken je met het lagere bedrag. Dat geef je door via het formulier Opgaaf werkelijk rendement, en voor de aangifte over 2025 staat deze keuze gewoon in de gewone aangifte inkomstenbelasting. De Belastingdienst rekent altijd de voor jou voordeligste variant uit, dus indienen kan nooit slechter uitpakken.
Overigens verandert er voorlopig weinig aan het systeem zelf. Het langverwachte nieuwe stelsel, belasting over je werkelijk behaalde rendement in plaats van een forfait, is opnieuw uitgesteld, nu tot 2028. Zolang dat er niet is, blijft de huidige rekenmethode met fictief rendement de norm.
Andere vrijstellingen die vaak over het hoofd worden gezien
Naast het heffingsvrije vermogen zijn er twee extra vrijstellingen waar mensen weinig van weten. Contant geld thuis is tot 672 euro per persoon vrijgesteld, dus dat hoef je niet apart op te geven als het daaronder blijft. Beleg je bewust in erkende groene fondsen, dan geldt daarvoor een aparte vrijstelling van 26.715 euro per persoon. Wie dus toch al van plan was duurzaam te beleggen, betaalt daarover tot dat bedrag geen box 3-belasting.
Wil je je vermogen breder spreiden zonder gedoe met losse aandelen? lees ook waarom zoveel Nederlanders inmiddels in één wereldwijd ETF beleggen, dat scheelt niet alleen tijd maar ook in hoeveel je zelf moet uitzoeken voor je aangifte.
Wat dit betekent voor je aangifte volgend jaar
Check voor de aangifte over 2026 vooral hoe je vermogen is verdeeld over spaargeld, beleggingen en schulden. Omdat spaargeld nu een veel lager forfait krijgt dan beleggingen, loont het om voor jezelf uit te rekenen of het verstandig is geld dat je toch niet snel nodig hebt, van je spaarrekening naar een breed gespreide belegging te verplaatsen. Let wel op je persoonlijke risicobereidheid, dit is geen garantie op meer rendement, alleen een andere fiscale behandeling.
Zit je vermogen deels in crypto? Dan geldt daarvoor dezelfde box 3-regels als voor overige bezittingen, en de Belastingdienst kijkt daar tegenwoordig steeds strenger naar. In dit artikel lees je hoe de Belastingdienst nu ook aan crypto-gegevens komt en wat dat voor je aangifte betekent.
Heb je juist vooral spaargeld staan en irriteer je je aan de lage rente die je bank uitkeert? Dan is dit een goed moment om te vergelijken of je bank je wel het maximale aan rente geeft, want dat scheelt los van de belasting al snel een paar honderd euro per jaar.
De belangrijkste conclusie is dat je dit jaar niet meer belasting gaat betalen dan je vorig jaar dacht, en voor de meeste spaarders zelfs minder dan bij de eerste plannen. Wacht niet tot de definitieve aanslag om erachter te komen of je vermogen fiscaal slim staat ingedeeld, reken het nu al voor jezelf uit.